اثرات الایندگی فلزات در موجودات زنده

 

فلز روی بصورت فلز –آنزیم در تنظیم نقل و انتقال گاز دی اکسید کربن نقش عمده ای دارد ولی میزان زیاد آن بر روی دستگاه گوارش اثر گذاشته وبه التهاب آنها منجر می شود وتهوع  ناراحتی معده واسهال را بدنبال خود می آورد. در موش خانگی میزان زیاد آن از راه تزریق سبب اختلال سلسله اعصاب مرکزی ولرزش دست وپا می گردد.

مس در فرایند های مختلف زیستی در گیاهان ، انسان و جانوران شرکت دارد ولی میزان زیاد تنفس گرد وغبار ترکیبهای مس سبب پر خون شدن مخاط ونسوج بینی وگاهی زخم شدن ویا سوراخ شدن جدار ودیواره بینی می شود.تماس پوست بدن با ترکیبهای مس ممکن است، سبب خارش وتاول (در صورت مسمومیت شدید)شود. ترکیبهای مس محرک روده و معده اند ودر انتهای اعصاب معده را تحریک کرده وسبب تهوع شدید می شود.

در مقابل فلزات مفید ،فلزات دیگری نیز وجود دارند که بر حسب اطلاعات فعلی برای موجودات زنده بی فایده اند. از جمله آنها، فلزاتی موسوم به فلزات سنگین همانند جیوه ،سرب،کادمیم و... می باشند. گرچه فلزات سنگین نیز جزءمواد طبیعت هستند ولی اغلب در معادن ودر قشر پوسته زمین قرار دارند وکمتر با موجودات زنده در تماس هستند، به این دلیل گفته می شود باید مقدار پخش فلزات سنگین در طبیعت به صفر برسد. از مهمترین ویژگی این فلزات سنگین عبارتند از :

·                    پایداری یا تجزیه ناپذیری بیولوژیک

·                    استعدادتجمع پذیری

·                    توانایی ورود به زنجیره غذایی

·                    تشکیل ترکیبهای کمپلکس با ملکولهای مواد آلی

فلزها در اثر ورود ویا تماس از راههای مختلف با انسان گیاه یا حیوان مسمومیت وعوارض زیست محیطی وبیولوژیکی  ایجاد می کنند، شدت مسمومیت به نوع فلز،مقدار فلزوهمچنین طول مدت ورودوتماس با فلز بستگی دارد.این نوع مسومیت را میتوان به دو نوع حاد ومزمن بخش کرد.

مسمومیت حاد:  که در این نوع مسمومیت فلزها به یکباره به مقدار زیاد با شخص تماس پیدا می کند عوارض وعلائم مسمومیت حاد  شدید وسریع است ودر صورت نرسیدن به فرد مسموم ممکن است منجر به مرگ شود.

مسمومیت مزمن :  در این نوع مسمومیت فلزها به مقدار کمی یا جزیی ودر دفعات زیاد ودر زمان طولانی در افراد بروز می کند. آثار وعلایم ان نیز به کندی وپس از گذشت زمان طولانی ظاهر میشود.

بطور کلی  هر فلزی از راههای معینی وارد بدن میشود وتغیییراتی در بدن بوجود می آورد .ممکن است فلزبه همان صورت اولیه جذب شود ویا تغییر کند وسپس جذب بدن شود.

برخی از فلزها ممکن است در اعضا ویا بافتهای بدن تجمع کنند وذخیره شوند. بطور کلی بروز اثرات مسمومیت از راههای پوستی دیرتر آشکار می شود اما از راه تنفسی سریع تر اثر می گذارد.همانگونه که قبلا ذکر شد، این به نوع فلز خواص فیزیکی، شیمیایی وفیزیولوژیکی فلزبستگی دارد .

شاید اولین فلز سنگینی که در گفتگوهای مسائل محیط زیستی وبیولوژیکی مطرح شد جیوه باشد.در مسمومیت با جیوه فرد درد شکم ،تهوع ،اسهال،غدد بزاقی ودر میزان زیاد مسمومیت لرزش ماهیچه ها وبیمارهای روانی و... ظاهر می شود.

در مسمومیت با سرب عوارض کلیوی ومعدی روده ای،کم خونی ،سردرد،خیال پردازی توّ هم واغما وسرانجام ومرگ را مشاهده می گنیم.

در مسمو میت انسان با کادمیم خشکی گلو ،سرفه،تهوع،اسهال،سر گیجه ودر میزان زیاد کم خونی مشاهده می شود. کادمیم دارای یک خاصیت ویژه ای است که براحتی در گندم انباشته وغنی میشود. در یکی از استانهای جنوبی سوئد،آزمایشات انجام شده بر روی گندم های کهنه نشان داده که مقدار درصد کادمیم در گندم در طول سده ی1900دو برابر شده است.

/ 0 نظر / 5 بازدید